در هر کشوری جشنواره و رویدادهای بسیاری برگزار میشود. یکی از جشنوارههای جذاب ترکیه کشتی شترها است. فستیوال و رویدادهایی که در هر کشور برگزار میشود، میتواند سالانه گردشگران زیادی را به آن کشور جذب کند. شاید اولین بار باشد که کشتی شترها در ترکیه به گوشتان خورده باشد اما باید بدانید که این رویداد 2000 سال است که در ترکیه برگزار میشود.
در میان سنتهای پرشمار و متنوع فرهنگی ترکیه، کشتی شترها (Deve Güreşleri) جایگاهی ویژه دارد. این ورزش سنتی که قدمتی ۲۰۰۰ ساله دارد، نه تنها نمایشی از قدرت و مهارت، بلکه بخشی زنده از تاریخ و هویت منطقهای از ترکیه، بهویژه منطقه اژه، است. کشتی شترها ترکیبی منحصربهفرد از رقابت، فرهنگ و سرگرمی را به نمایش میگذارد.
تاریخچه کشتی شترها در ترکیه
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد، کشتی شترها در ترکیه قدمتی 2000 ساله دارد. اگر بخواهیم درباره ریشه کشتی شترها صحبت کنیم، باید به زندگی کوچنشینی و فرهنگ دامداری در گذشته ترکیه برگردیم. در دوران قدیم، شترها نقش بسیار مهمی در حملونقل و زندگی روزمره مردم داشتند. در همین فضا، رقابت میان شترهای نر بهتدریج به یک نمایش سنتی تبدیل شد و بعدها شکل رسمیتری به خود گرفت.
برخی منابع محلی، قدمت کشتی شترها را بسیار طولانی میدانند و آن را به چند قرن قبل نسبت میدهند. با این حال، چیزی که امروز میبینیم بیشتر یک مراسم فرهنگی و محلی است تا یک رقابت حیوانی صرف. در واقع، مردم از طریق این برنامه سعی میکنند بخشی از هویت تاریخی و بومی خود را زنده نگه دارند.
این مراسم در بخش اژهای سلجوق ترکیه برگزار میشود. البته در مناطق دیگر مثل ازمیر، دنیزلی، چاناکاله، موغلا و کوش آداسی نیز میتوانید شاهد این فستیوال جذاب باشید. کشتی شترها در ترکیه از زمان پادشاهان عثمانی برگزار میشده است و در دهه 1920 از این رسم به عنوان یک نشان عقب ماندگی یاد شد و دولت ترکیه سعی در ممنوع کردن این مراسم داشت. اما در دهه 1980 دولت جدید دوباره سعی در احیا کردن این رسم سنتی کرد و از آن به عنوان نشان فرهنگ و سنت مردم ترکیه نام برده شد.
نحوه برگزاری کشتی شترها در ترکیه
این مراسم جذاب هر سال در فصل جفتگیری شترها انجام میشود. البته در گذشته برای نشان دادن این که شتر کدام قبیله بهتر است این مراسم برگزار میشد، اما امروزه صرفا برای سرگرمی است و در فصل جفتیگری شترها به منظور جذب یک شتر ماده برگزار میشود.
در این مراسم دو شتر نر در محیطی خاکی و وسیع با یکدیگر کشتی میگیرند. البته این کشتی زمین خاصی ندارد و فقط بید این زمین صاف و خاکی و وسیع باشد. از آنجایی که شتر حیوان جنگجو و وحشی نیست، تشویق آنها به کشتی گرفتن با یکدیگر سخت است، برای همین از یک شتر ماده در فصل جفتگیری استفاده میکنند تا شترهای نر بر سر شتر ماده با یکدیگر کشتی بگیرند.
یکی از قوانین مهم این مسابقه این است که شترها اجازه ندارند یکدیگر را گاز بگیرند به همین دلیل برای جلوگیری از این کار، بر دهان شترها پوزه بند میبندند. شترهایی که برای این مسابقات شرکت میکنند شترهای آموزش دیده هستند یعنی صرفا یک شتر معمولی نیستند و اسم این شترها تولو است. همچنین برای برقراری عدالت در این مسابقات، شترها را دستهبندی میکنند. شترها با معیارهای یکسان در دسته مخصوص خود قرار میگیرند. یکی از معیارهای دستهبندی این شترها، نحوه کشتی گرفتن آنها است. مثلا برخی از آنها از سمت راست کشتی میگیرند یا برخی لگد میزنند.
صاحبان این شترها که به آنها ساربان میگویند برای شتر خود باید نام انتخاب کنند و همچنین برای جذابتر شدن این مسابقات شترهای خود را با بندهای رنگی و قالیچههای کوچک زیبا تزئین میکنند.
اما کدام شتر در این مسابقه برنده است؟ در این مسابقه شترها از گردن خود به عنوان وسیلهای برای به زمین زدن حریف خود استفاده میکنند و در نهایت شتری که به زمین بیافتد یا از زمین مسابقه فرار کند بازنده است. مردم ترکیه روی شترها شرط بندی میکنند و در طول مسابقه چای یا قهوه مینوشند. بیشتر تماشاگران این مسابقه نیز مردان هستند.
از نام این مسابقه اصلا نترسید و فکر نکنید که قرار است یک مسابقه خشن را تماشا کنید. به دلیل قانون ممنوعیت گاز گرفتن شترها و همچنین نداشتن خوی وحشی گری در شترها، این مسابقه اصلا ترسناک نیست و بیشتر یک مسابقه بامزه و خندهدار است و کلا ده دقیقه طول میکشد.
زمان برگزاری این رویداد جذاب در فصول سرد سال است و فقط یک بار نیست. یعنی در سال حدود سی بار از ماه نوامبر تا مارس این مسابقات برگزار میشود و در مرحله نهایی شتر برنده اعلام میشود و به عنوان جایزه به این شتر برنده یک قالیچه اهدا میشود.
برای مشاهده تقویم ترکیه 2025 به مقاله تقویم ترکیه همراه با تعطیلات رسمی و مناسبتها مراجعه کنید.
یکی از دلایل محبوبیت کشتی شترها این است که این مراسم فقط یک رقابت ساده نیست، بلکه بخشی از فرهنگ محلی و خاطره جمعی مردم منطقه محسوب میشود. خیلی از خانوادهها سالهاست که در این برنامهها شرکت میکنند و آن را از نسلهای قبلی به ارث بردهاند.
علاوه بر این، کشتی شترها برای گردشگران هم جذاب است. چون ترکیبی از سنت، هیجان و فرهنگ بومی را در یک قاب نشان میدهد. همین موضوع باعث شده بسیاری از مسافران، بهخصوص کسانی که به دنبال تجربههای محلی و متفاوت هستند، برای دیدن این مراسم به شهرهای برگزارکننده آن سفر کنند.
در سالهای اخیر، کشتی شترها به یکی از جاذبههای فرهنگی و گردشگری ترکیه تبدیل شده است. بسیاری از آژانسهای گردشگری، این مراسم را در برنامه سفرهای زمستانی خود قرار میدهند تا مسافران بتوانند از نزدیک با یک رسم سنتی آشنا شوند.
این موضوع به اقتصاد محلی هم کمک میکند. فروش غذاهای محلی، صنایع دستی، و حضور گردشگران باعث میشود این مراسم تنها یک رویداد فرهنگی نباشد، بلکه به رونق کسبوکارهای کوچک منطقه هم کمک کند.
جمعبندی کشتی شترها در ترکیه
کشتی شترها یکی از متفاوتترین و قدیمیترین سنتهای ترکیه است که هنوز هم با شور و شوق برگزار میشود. این مراسم، ترکیبی از تاریخ، فرهنگ، هیجان و گردهمایی مردم است و به همین دلیل جایگاه ویژهای در میان سنتهای محلی دارد. اگر به دنبال آشنایی با رسوم خاص ترکیه هستید، کشتی شترها بدون شک یکی از جالبترین آنهاست.
